Ayasofya’nın hattatı ‘Kazasker Mustafa İzzet Efendi’ye büyük vefa
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul’daki Rami Kütüphanesi’nde düzenlenen “Kazasker Mustafa İzzet Efendi” kitabının lansman programında konuştu.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul’daki Rami Kütüphanesi’nde düzenlenen “Kazasker Mustafa İzzet Efendi” kitabının lansman programında konuştu.

Bakan Ersoy, Bakanlık olarak Türk-İslam medeniyetinin fikrî, ilmî, kültürel ve sanatsal mirasını korumak ve yaşatmak ismine ağır bir mesai yürüttüklerini vurguladı.
Bu mirası ortaya koyan alimlerin, sanat erbaplarının ve ustaların ismini yaşatmanın bir minnet ve vefa borcu olduğunu belirten Ersoy, bugün tanıtımı yapılan “Kazasker Mustafa İzzet Efendi” kitabının da bu şuurla ortaya konduğunu kaydetti.
ÇOK TARAFLI BİR OSMANLI MÜNEVVERİ
Ersoy, tarihe iz bırakan devlet adamları, âlimler ve sanatkârların çoklukla birden fazla alanda yetkinlik kazandıklarına dikkat çekerek şöyle konuştu:
“Kendilerini en az iki-üç alanda yetiştirmiş ve bunu da hakikaten en üst düzeyde yapmışlardır. Aslında geride bıraktıkları mirasa baktığımızda da sahip oldukları donanım ve birikim kendini açık biçimde göstermektedir. Kazasker Mustafa İzzet Efendi de bu gerçeğe çok hoş bir örneklik teşkil etmektedir. O, Osmanlı İmparatorluğu’nda hem ilmî hem askerî ve bürokratik rütbelerin üst mertebelerine kadar yükselmeyi başarmış bir liyakat abidesidir. Hanende, bestekâr ve neyzen olarak el üstünde tutulmuş bir musiki ehlidir. Ve hepsinin ötesinde, sınır sanatı tarihinde istisnai bir pozisyona yükselmesini sağlayan çok sayıda niteliğe sahiptir. Bu çok taraflılık onu kültür tarihimizdeki en özel insanlardan biri kılmaktadır.”
“AYASOFYA HATTATI” OLARAK ANILIYOR
Mustafa İzzet Efendi’nin sınır sanatındaki yerinin farklı bir değer taşıdığını lisana getiren Ersoy, sanatkârın sülüs, nesih, celî sülüs ve celî talik üzere yazı tiplerinde büyük bir ustalık sergilediğini söyledi.
Ayasofya-i Kebir Camii’ndeki büyük sınır levhalarının onun yapıtı olduğunu hatırlatan Ersoy, bu nedenle sanatkârın günümüzde “Ayasofya Hattatı” olarak anıldığını tabir etti.
Ersoy ayrıyeten Ayasofya’daki kubbe yazısı başta olmak üzere birçok yapının kitabesinde imzasının bulunduğunu, 11’den fazla Mushaf-ı Şerîf yazdığını ve birtakım ilmî yapıtların hattatlığını üstlendiğini belirtti.
Mustafa İzzet Efendi’nin 200’den fazla hilye yazdığını ve büyük uzunluk hilye-i şerif yazma geleneğini başlattığını da kaydeden Ersoy, 1866’dan itibaren harf inkılabına kadar Osmanlı matbaacılığında kullanılan kalıpların da onun nesih çizgisiyle yazdığı harflerden oluşturulduğunu söyledi.
“USTASIZ SANAT OLMAZ”
Sanat tarihçisi İsmail Orman tarafından kaleme alınan kitabın kıymetli bir kaynak niteliği taşıdığını belirten Ersoy, şunları kaydetti:
“Ben Sayın İsmail Orman’a, kültür-sanat literatürümüze kazandırdığı bu pahalı eser hasebiyle teşekkür ediyorum. Ustasız sanat olmaz. Hasebiyle ustayı, sanatkârı tanımadan sanatı hakkıyla idrak etmek mümkün değildir. Sayın Orman bize böylesi kıymetli ve bedelli bir kapı açmıştır. İlgili herkesin faydalanmasını, bu emeğin layıkıyla karşılığını bulmasını temenni ediyorum. Bakanlık olarak titizlikle hazırlanmış, gaye ve amaçlarına hizmet edecek varlıklı bilgiler ihtiva eden yayınların önemli bir kıymet ve kıymet taşıdığının şuurundayız. Kelam uçar yazı kalır sözü, hep geçerliliğini koruyacak bir hakikati ortaya koymaktadır.”
YAYINCILIK ÇALIŞMALARINA AİT VERİLER
Bakan Ersoy konuşmasında Bakanlığın yayıncılık faaliyetlerine ait bilgiler de paylaştı.
Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü çalışmaları kapsamında 2005 yılından bu yana 348 basılı yapıtın yayımlandığını, son 8 yılda ise Ulusal Kültür Yapıtlarının Basımı ve Yayımı Projesi kapsamında 122 matbu yapıtın yayımlandığını söyledi.
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığının ise 355 cilt kitap yayımladığını belirtti.
Ersoy, klasik Türk yapıtlarının dijital ortamda erişime açılması kapsamında 84 e-kitabın okuyucularla buluşturulduğunu, Türkiye Yazma Eserler Kurumu’nun da 482 bin 383 yazma yapıtın dijital imajını erişime açtığını kaydetti.
RESTORASYON VE KÜLTÜREL MİRAS ÇALIŞMALARI
Bakanlığın çalışmalarının sırf yayıncılıkla hudutlu olmadığını vurgulayan Ersoy, mimari yapıtlardan yazma yapıtlara kadar geniş bir alanda onarım ve konservasyon faaliyetlerinin sürdürüldüğünü tabir ederek konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Geleceğe Miras projemiz dahilinde devam eden arkeoloji çalışmalarımızdan tutunuz da Sümela’dan Bodrum Kalesi’ne, Galata ve Kız Kulesi’nden, Selimiye ve Ayasofya-i Kebir Camii’ne uzanan, tamamladığımız ve yürütmekte olduğumuz tarihimizin en kapsamlı onarım çalışmalarını bunlara örnek verebiliriz. TÜYEK bu çalışma alanının bir öbür kolunu temsil etmekte olup bugüne kadar 4.904 yazma yapıtın onarımını tamamlamıştır.”
GELENEKSEL SANATLARA DESTEK
Ersoy ayrıyeten hattatlıktan ebruya, nakkaşlıktan dokumacılığa kadar klasik sanatların korunması ve tanıtılması için çalışmalar yürüttüklerini tabir etti.
UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nden Yaşayan Miras Okulu projesine, Yaşayan Miras Şölenleri’nden Türkiye Kültür Yolu Festivali’ne kadar birçok çalışma ve aktifliğin bu maksat doğrultusunda hayata geçirildiğini söyledi.
“TÜRK-İSLAM MEDENİYETİNE VEFA BORÇLUYUZ”
Ersoy, kültür ve sanat mirasının merkezinde insanın bulunduğunu belirterek, bu pahaları ortaya koyan alimlerin, sanatkârların ve ustaların ismini yaşatmaya yönelik çalışmaların Bakanlığın öncelikli faaliyet alanları ortasında yer aldığını tabir etti.
Yayın faaliyetlerinin yanı sıra Halk Kültürü Bilgi ve Doküman Merkezi çatısı altında yürütülen kayıt altına alma çalışmaları ile Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü tarafından sürdürülen “Yaşayan İnsan Hazineleri Türkiye Ulusal Envanteri” kapsamında gerçekleştirilen ilan ve taltiflerin, kültür ve sanat alanında iz bırakan isimleri kalıcı hâle getirme kararlılığının bir göstergesi olduğunu vurguladı.
Ersoy, lansmanı gerçekleştirilen eser vesilesiyle Kazasker Mustafa İzzet Efendi’yi ve onun anısı nezdinde Türk kültür ve sanatını çizgi sanatıyla zenginleştiren ustaları rahmet, minnet ve hürmetle andıklarını söyleyerek “Türk-İslam medeniyetinin esaslı geçmişine uzanan hüsn-i sınır ve hattatlık silsilesinin kopmasına, tükenmesine müsaade etmediğiniz; birçok fedakârlık ve özveriyle emanete sahip çıktığınız için sizlere şükranlarımı sunuyorum. Ayrıyeten öncü ve örnek çalışmaları hasebiyle Klasik Sanatlar Derneğini tebrik ediyor; kültür-sanat kıymetlerimizin yaşatılması, tanıtılması ve aktarılması konusunda yürüttükleri, eğitimden yayıncılığa uzanan kapsamlı faaliyetlerinden ötürü kendilerine teşekkür ediyorum.” dedi.
Haber7