• HABER7-ÖZEL

Yerel bedellerin korunması ve tescili konusunda büyük bir muvaffakiyet gösteren Türkiye, 1.798 tescilli coğrafik işaretli eseriyle dünyada 2’inci sırada yer alıyor. Anadolu’nun esaslı kültürü ve eşsiz mahallî pahaları bu tescillerle korunuyor ve dünyaya tanıtılıyor.

 Avrupa Birliği’nde (AB) tescilli eser sayısı ise ülkemizin eşsiz lezzetlerinden biri olan Adana şalgamının da coğrafik işaret tescili almasıyla 45’e yükseldi.

Türkiye, sahip olduğu bu zenginlikle global pazarda öne çıkıyor. Coğrafik işaretler, ülkemizin yerelden evrensele uzanan zenginliğini her geçen gün daha da güçlendiriyor.

TAŞKÖPRÜ SARIMSAĞINDAN ADANA ŞALGAMINA KADAR

Türkiye’nin AB tarafından tescillenen coğrafik işaretli eserlerinde çok çeşitli damak çatlatan lezzetler, şöyle sıralanıyor:

“Gaziantep baklavası, Aydın inciri, Malatya kayısısı, Aydın kestanesi, Milas zeytinyağı, Bayramiç beyazı, Taşköprü sarımsağı, Giresun tombul fındığı, Antakya künefesi, Suruç narı, Çağlayancerit cevizi, Gemlik zeytini, Edremit zeytinyağı, Milas yağlı zeytini, Ayaş domatesi, Maraş tarhanası, Edremit Körfezi yeşil çizik zeytini, Ezine peyniri, Safranbolu safranı, Aydın memecik zeytinyağı, Araban sarımsağı, Osmaniye yer fıstığı, Bingöl balı, Bursa şeftalisi,

Hüyük çileği, Bursa siyah inciri, Söke pamuğu, Manisa mesir macunu, Gaziantep menengiç kahvesi, Silifke yoğurdu, Aydın memecik zeytini, Erzincan tulum peyniri, Aydın çam fıstığı, Afyon pastırması, Afyon sucuğu,

Gaziantep fıstık ezmesi, Mut zeytinyağı, Kırkağaç kavunu, Hatay kaytaz böreği, Gaziantep lahmacunu, İpsala pirinci, Bursa kestane şekeri, Yenice ıhlamur balı, Maraş çöreği, Adana şalgamı.”

COĞRAFİ İŞARET NEDİR?

Coğrafi işaret; tüketiciler için eserin kaynağını, karakteristik özelliklerini ve eserin kelam konusu karakteristik özellikleri ile coğrafik alan ortasındaki ilişkiyi gösteren ve garanti eden kalite işaretidir.

Coğrafi işaret tescili ile kalitesi, klasikliği, yöreden elde edilen hammaddesi ile mahallî niteliklere bağlı olarak belirli bir üne kavuşan eserlerin korunması sağlanır.

Belirgin bir niteliği, ünü yahut öteki özellikleri bakımından kökenin bulunduğu yöre, alan, bölge yahut ülke ile özdeşleşmiş eseri gösteren işarettir. Coğrafik işaretler, menşe ismi ya da mahreç işareti olarak tescil edilir. Besin, tarım, maden, el sanatları, sanayi eserleri coğrafik işaret tesciline mevzu olabilir 

MENŞE ADI

Bir eserin, tüm yahut temel nitelikleri muhakkak bir coğrafik alana ilişkin doğal ve beşeri ögelerden kaynaklanıyorsa bu durumdaki coğrafik işaretlere “menşe adı” denir.

Ürünün üretimi, işlenmesi ve başka süreçlerinin tümünün belirlenen coğrafik alanın sonları içinde gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu çerçevede menşe ismi olarak tescil edilen coğrafik işaretlerin kaynaklandıkları yöre ile bağları çok kuvvetlidir.

MAHREÇ İŞARETİ

Belirgin bir niteliği, ünü yahut başka özellikleri prestijiyle muhakkak bir coğrafik alan ile özdeşleşmiş olan; üretim, sürece ya da başka süreçlerinden en az birinin belirlenmiş coğrafik alan içinde gerçekleşmesi gereken eserlerin mevzu olduğu coğrafik işaretlere “mahreç işareti” denir.

Hammaddesi yahut üretim, sürece basamaklarından bir tanesi yörede gerçekleşen bir eser mahreç işareti olarak tescillendiğinde başka üretim ve sürece kademeleri kaynaklandığı yöre dışında da gerçekleştirilebilir.

GELENEKSEL ESER ADI

Menşe ismi yahut mahreç işareti kapsamına girmeyen ilgili piyasada bir eseri tanım etmek için klâsik olarak en az otuz yıl müddetle kullanıldığı kanıtlanan isimler, aşağıdaki koşullardan en az birini sağlaması hâlinde klasik eser ismi olarak tanımlanır:

a) Klasik üretim yahut sürece sistemi veya klasik bileşimden kaynaklanması.

b) Klâsik hammadde yahut materyalden üretilmiş olması.

Haber7