İsrail basını, Orta Doğu’daki değişen güç istikrarlarını ve bu tabloda Türkiye’nin artan rolünü mercek altına aldı.

Maariv gazetesine konuşan Hayfa Üniversitesi Strateji ve Orta Doğu Uzmanı Prof. Dr. Amatzia Baram, İran, Lübnan ve ABD-İran sınırındaki gelişmelerin İsrail’i karmaşık bir stratejik denklemle karşı karşıya bıraktığını söyledi.

“AMERİKAN ASKERİ MÜDAHALESİ İHTİMALİ YÜZDE 50’NİN BİRAZ ÜZERİNDE”

Maariv’e nazaran Baram, Washington ile Tahran ortasında yine gündeme gelen nükleer muahede teşebbüslerinin sadece İran’ın nükleer kapasitesini değil, bölgedeki genel tehdit istikrarını de direkt etkilediğini belirtti.

ABD’nin bu süreçte askeri hesapların yanı sıra siyasi imaj dertleriyle da hareket ettiğini tabir eden Baram, Lider Donald Trump’ın güçlü ve somut bir nükleer muvaffakiyet elde etmek isteyeceğini savundu.

Baram, ABD’nin askeri seçeneği büsbütün masadan kaldırmadığını da lisana getirerek, sonlu bir Amerikan askeri müdahalesi ihtimalini “yüzde 50’nin biraz üzerinde” gördüğünü söyledi. İran’ın direkt ve süratli müzakerelere yanaşmaması halinde baskının artacağını belirten İsrailli uzman, Amerikan askeri tehdidinin Tahran’ı oduna zorlamaya dönük bir baskı aracı olduğunu kaydetti.

“İSRAİL, İÇİNDE TÜRKİYE’NİN DE YER ALDIĞI BİR ‘ATEŞKES KUŞAĞI’ İÇERİSİNDE YER ALABİLİR”

Baram’a nazaran tesirli bir nükleer muahede sağlansa bile İsrail açısından tehdit büsbütün ortadan kalkmayacak. Varoluşsal riskin azalabileceğini lakin füze kapasitesi ve İran kontaklı vekil ögelerin oluşturduğu tehdidin süreceğini tabir eden Baram, bu durumda İsrail ve ABD’nin füze savunma sistemlerine daha fazla yatırım yapması gerekeceğini vurguladı.

Maariv’in aktardığına nazaran Baram, ABD’nin İran’ın makul bir nükleer kapasitesini kabul etmesi halinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Washington ile ek güvenlik düzenlemelerini masaya yatırması gerektiğini söyledi. İsrail’in, içinde Türkiye’nin de yer aldığı bir “ateş kuşağı” ile karşı karşıya kalabileceğini belirten Baram, bu tablo karşısında daha güçlü Amerikan dayanağına muhtaçlık duyulacağını savundu.

LÜBNAN UYARISI

Baram, Lübnan’daki gelişmelere de dikkat çekti. Ülkede Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını isteyen geniş bir siyasi çoğunluk bulunduğunu fakat milletlerarası baskının yetersiz kaldığını belirten Baram, bunun İsrail açısından kıymetli bir stratejik fırsat olduğunu tabir etti. Bu fırsatın değerlendirilmemesi halinde uzun vadeli ve önemli sonuçlar doğabileceği ikazında bulundu.

“İSRAİL, ANKARA’NIN STRATEJİK CİDDİYETİNİ ŞİMDİ TAM KAVRAYAMADI”

Maariv’e konuşan Baram, uzun vadede dikkat edilmesi gereken bir öteki başlığın ise Türkiye’nin artan bölgesel tesiri olduğunu söyledi. Türkiye’nin askeri kapasite açısından İran’dan daha güçlü olduğunu, NATO üyeliği ve Körfez ülkeleriyle ilgileri sayesinde geniş bir hareket alanına sahip bulunduğunu belirten Baram, İsrail’in Ankara’nın stratejik ciddiyetini şimdi tam olarak kavrayamadığını öne sürdü.

Türkiye’nin bölgesel stratejisinin direkt askeri işgalden çok siyasi, ekonomik ve ideolojik tesir ağları kurmaya dayandığını savunan Baram, bunun vakitle bağımlılık üreten bir model olduğunu söz etti.

“TÜRKİYE LİDERLİĞİNDE BLOK” İDDİASI

Baram, Türkiye, Katar ve Suudi Arabistan ortasında şekillenebilecek mümkün bir yakınlaşmanın ileride Orta Doğu’da kıymetli bir güç çarpanı oluşturabileceğini söyledi. Bunun kısa vadede acil bir tehdit manasına gelmediğini fakat uzun vadede bölgesel güç istikrarını değiştirebileceğini belirtti.

“TÜRKLERİ DURDURAMAYIZ” İTİRAFI

İsrailli uzman asıl riskin, Türkiye’nin siyasi ve ekonomik tesirinin vakte yayılarak artması olduğunu vurgulayarak “Bölgesel süreçler bir günde gerçekleşmez, kademeli olarak inşa edilir. Güçleri anlaşıldığında, onları durdurmak bazen çok zordur” dedi.

Son olarak İsrail’in sadece mevcut tehditlere değil, gelecekte ortaya çıkabilecek yeni güç istikrarlarına de hazırlanması gerektiğini lisana getiren Baram, bölgesel süreçlerin kademeli ilerlediğini ve geç fark edilen eğilimlerin durdurulmasının zorlaştığını söz etti.

 

 

Haber7