Sayıştay 2024 Kontrol Raporu, İETT otobüslerinin bakım ve tamirat sürecinde akılalmaz bir denetimsizlik zincirini ortaya çıkardı.

Rapora nazaran, bakım-onarım yükümlüsü firmaların getirdiği yedek kesim ve sıvılar, yönetim garajlarına girerken ya da araçlara takılırken seri numarası, fatura ve doküman denetimi yapılmadan kullanıldı.

İşlemler tutanak altına alınmadı, faal bir onay düzeneği kurulmadı. Tüm bu denetimsizliğin, 19 milyar 724 milyon TL’lik dev bakım tamirat ihalesini alan Ulaşım İç ve Dış Ticaret A.Ş. periyodunda gerçekleşmesi dikkat çekti.

KAĞIT ÜSTÜNDE VAR ARAÇTA YOK

Teknik şartnamelerde kimi yedek kesimler için kalite standartları tanımlanmış olsa da, Sayıştay raporunda bu standartların uygulanıp uygulanmadığını ölçen hiçbir sistemin bulunmadığı belirtildi. Kontrollerin, grupların inisiyatifine bırakıldığı vurgulandı.

Raporda açıkça şu ihtar yapıldı:

“Aynı fonksiyonu gören lakin hiçbir kalite standardı taşımayan yan sanayi modüller, şartnamelerde belirtilen standartlı kesimlere nazaran çok daha düşük maliyetle temin edilebiliyor. Bu kesimlerin araçlarda kullanılıp kullanılmadığına dair aktif bir denetim olmadığının altı çizildi.”

FORM VAR, KALİTE YOK

İdare tarafından savunma olarak gösterilen “Hasar Arıza Tespit ve İzleme Formu” da Sayıştay’ın radarına takıldı. İncelemede, bu formlarda kullanılan modüllerin markası, modeli ya da kalite standardını gösteren tek bir ibareye dahi yer verilmediği tespit edildi.

Yedek kesim ambarlarında toplu ve tek elden denetim yapılmasının hem mümkün hem de gerekli olduğu belirtilmesine karşın, bu istikamette hiçbir mecburilik getirilmediği kayda geçti.

Sayıştay, mevcut uygulamanın sürdürülemez olduğunu vurgulayarak, kullanılan tüm yedek kesimlere ait kanıtlayıcı dokümanların tutulmasını, kesimlerin ambar girişinde muayene ve kalite denetiminden geçirilmesini, faal ve bağlayıcı bir onay sistemi kurulmasını istedi.

Aksi halde milyarlarca liralık bakım tamirat ihalelerinin denetimsizlik ve düşük standart batağına saplanarak kamu ziyanına dönüşeceği uyarısı yapıldı.

649 BİN SEFER İPTAL

Denetimsiz bakım-onarımın sonucu ise sayılarla ortaya çıkarken Sayıştay 2024 raporunda 25 Kasım 2024’e kadar, sadece 2024 yılı içinde 649 bin 82 otobüs seferi iptal edildiği ortaya çıktı. Bu iptallerin 338 bin 669’u direkt arıza kaynaklı olduğu belirlendi.

Bu durum, İETT’de evraksız kesim, denetimsiz bakım ve düşük standart, on binlerce arızaya, yüz binlerce sefer iptaline ve İstanbulluların can ve mal güvenliğinin riske atılmasına yol açtı.

Haber7