Türkiye’nin en kıymetli tabiat miraslarından biri olan Göcek ve Dalaman koyları, artan tekne trafiği ve bilinçsiz demirleme faaliyetleri nedeniyle önemli bir çevresel baskı altındaydı. Deniz tabanında dünyadaki oksijenin yüzde 70’ini üreten ve “denizlerin ormanı” olarak kabul edilen endemik deniz çayırlarının (Posidonia Oceanica) fizikî tahribatını önlemek gayesiyle Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM’un talimatı ve önderliğinde harekete geçen Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), DERİA Mapa-Şamandıra Projesi’ni başlattı. 

Proje kapsamında; 17 koyda toplam 926 deniz mapası ve 906 tonoz yerleştirilerek 886 tekneye hizmet verecek devasa bir deniz müdafaa ağı kuruldu. Artık bu koylarda rastgele demir atarak deniz tabanındaki kültürel mirasın ve biyolojik çeşitliliğin yok edilmesinin önüne geçilecek. Ayrıyeten dört adet atık alım teknesi, iki adet deniz yüzey temizleme teknesi ve bir adet deniz tabanı tarama temizleme teknesi TÜÇA tarafından bölgede konumlandırıldı. 

Bunun yanında deniz yetki alanlarında Gemi Atık Takip Sistemi (GATS) kapsamı dışında kalan gemiler tarafından üretilen atıkların izlenmesi, atık alım süreçlerinin takip edilmesi ve deniz kirliliğin önlenmesi emeliyle Mavi Kart Takip Sistemi (MKTS) çalışmaları süratle devam ediyor. TÜÇA uyumunda kurulacak dijital altyapı sayesinde deniz kirliliğinin önlenmesi, atık idaresinin izlenebilir hale getirilmesi ve süreçlerin bütüncül bir sistem üzerinden yönetilmesi hedefleniyor. 

NURULLAH ÖZTÜRK: “GÖCEK’İN GELECEĞİNİ TEKNOLOJİ VE ETRAF ŞUURU İLE KURTARIYORUZ”. 

Projenin vizyonu ve gayeleri hakkında değerlendirmelerde bulunan Türkiye Çevre Ajansı Lideri Nurullah Öztürk, projenin kar maksadı gütmeyen, büsbütün ekosistem odaklı bir model olduğunu vurgulayarak, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından işletilecek olduğunu ve sistemden elde edilen tüm gelirin tekrar denizlerin ve etrafın korunması için kullanacağını söyledi. 

Nurullah Öztürk kelamlarına şöyle devam etti: “Denizlerimiz bizlere bırakılmış bir miras değil, gelecek kuşaklara ulaştırmamız gereken en değerli emanetimiz. Göcek koylarındaki deniz çayırları, yalnızca bir bitki çeşidi değil; denizel ömrün kaynağı, kıyılarımızın koruyucusu ve dünyamızın nefesi. Bugün burada başlattığımız Mapa-Şamandıra sistemiyle, deniz tabanındaki fizikî tahribata ‘dur’ diyoruz. Geliştirdiğimiz DERİA platformu ile tabiat müdafaa faaliyetlerini dijitalleştiriyor; şeffaf, izlenebilir ve sürdürülebilir bir idare modeli sunuyoruz. Bizim önceliğimiz denizlerimizin paklığı ve ekolojik istikrarın sürekliliği. 

Göcek, artık yalnızca masmavi sularıyla değil, korunmuş doğasıyla da dünyanın örnek mavi iktisat merkezlerinden biri haline gelecek.” 

DİJİTAL REZERVASYON VE DENİZDE TAM DESTEK 

Denizcilerin hayatını kolaylaştırmak ve koy idaresini profesyonelleştirmek maksadıyla tasarlanan DERİA (Deniz Rehabilitasyonu İş Birliği ve Atık Yönetimi) web sitesi ve taşınabilir uygulaması, sistemin kalbini oluşturuyor. Tekneler bu yeni uygulama ile bir koyda en fazla 3 gün, tüm Göcek bölgesinde ise art geriye en fazla 11 gün konaklanabilecek. Böylelikle koylarda tüm dönem hareket etmeyen teknelerin önüne geçilecek. 

Tekne sahipleri, deria.gov.tr adresi üzerinden koylardaki uygun bağlama noktalarını harita üzerinden görebilecek, yerlerini evvelden ayırtarak ödemelerini online olarak inançlı bir formda gerçekleştirebilecek. 

Koya varışta tekneleri, 7/24 hizmet verecek TÜÇA’nın uzman palamar takımları karşılayacak ve teknelerin şamandıralara inançlı bir halde bağlanmasına yardımcı olacak. Teknelerin şamandıralarda konaklamaları tıpkı otellerde olduğu üzere saat 14:00’te giriş, 12:00’de çıkış zamanlamasıyla uygulanacak. 

Göcek bölgesinde DERİA sisteminde 15 metrelik bir teknenin yıllık ortalama günlük bağlama fiyatı 1.250 TL olarak açıklandı. 

Sistem yalnızca bağlama hizmetiyle sonlu kalmayıp; tekne kaynaklı atıkların tertipli alım hizmetiyle de entegre edilerek, TÜÇA’nın atık alım teknelerini de uygulama üzerinden çağırıp pis su atıklarının kolaylıkla verilmesine imkan tanıyacak. 

Haber7