Norveç Halk Yardımı (NPA) tarafından yayınlanan yeni bir rapor, 1945 ile 2017 yılları ortasında gerçekleştirilen 2400’den fazla nükleer denemenin yıkıcı ve devam eden tesirlerini ortaya koyuyor.

Agence France-Presse’e özel olarak verilen bir raporda , kuruluş, geçmişteki nükleer testlerin global ölçekte süregelen tesirlerini detaylı olarak ele alıyor.

Zaman içinde, nükleer silah testlerinin yol açtığı radyoaktif serpintinin “kanser ve başka hastalıklardan kaynaklanan 4 milyon erken ölümle” temaslı olduğu tespit edilmiştir.

Bulgular, nükleer silahlı ülkelerin zımnilik ve hesap verebilirlik eksikliğiyle karakterize edilen global bir sıhhat krizini vurgulamaktadır.

NPA Başkanı Raymond Johansen, AFP’ye verdiği demeçte, “Geçmişteki nükleer testler bugün de ölümlere yol açmaya devam ediyor” dedi. Johansen, yeni raporun “nükleer silahların bir daha asla test edilmesini yahut kullanılmasını tedbire kararlılığını güçlendireceğini” umuyor.

2.400’DEN FAZLA NÜKLEER AYGIT PAYLAŞILDI

• 1945 ile 2017 yılları ortasında 2.400’den fazla nükleer aygıt patlatıldı.
• 304 sayfa uzunluğundaki rapor, nükleer silah sahibi ülkelerin gerçeği gizlemek için “propaganda” ve “gizlilik” metotlarını nasıl kullandıklarını detaylarıyla anlatıyor. 
• Fransız Polinezyası’nda insanlara çoklukla testlerin biyolojik olarak tehlikeli olmaktan çok ekonomik olarak yararlı olduğu öğretilirdi.

Kiribati’de çevresel hasara ait kayıtlar İngiliz ve Amerikan kasalarında kilitli kalmaya devam ediyor. Cezayir’de ise Fransa tarafından gömülen radyoaktif atıkların yerleri kamuoyu tarafından hala bilinmiyor.

Tahiti milletvekili olan ve 24 yaşında lösemi teşhisi konulan, şu anda 37 yaşında olan Hinamoeura Cross, AFP’ye verdiği demeçte, “Bizi zehirlediler” dedi . 

Cross, Fransa’nın 1996’da Fransız Polinezyası’ndaki konutunun yakınlarında son nükleer denemesini gerçekleştirdiği sırada şimdi yedi yaşındaydı.

Biyolojik bedel on yedi yıl sonra, kendisine lösemi teşhisi konulduğunda ortaya çıktı; bu teşhis, ailesinin acı bir hikayesini yansıtıyordu, zira annesi, büyükannesi ve teyzesi de daha evvel tiroid kanserinden muzdaripti.

TRUMP: ÇALIŞMALAR YİNE BAŞLAYABİLİR

Donald Trump’ın ABD’nin nükleer denemelere tekrar başlayabileceğine dair son açıklamasıyla birlikte,  nükleer deneme tehdidi global ölçekte yine aciliyet kazandı.

Nükleer Çağ Barış Vakfı Başkanı Ivana Hughes gibi uzmanlar, yüzyıllık sonuçları göz önüne alındığında bu adımı “çok, çok, çok tehlikeli” olarak nitelendirdi. 

15 ÜLKEDE AĞIRLAŞMIŞ DURUMDA

En ağır yük, çoğunlukla eski sömürgeler olan 15 ülkede ağırlaşmış durumda; bu ülkelerdeki lokal topluluklar orantısız oranlarda travma, doğuştan gelen anormallikler ve kronik hastalıklarla karşı karşıya kalmaya devam ediyor.

Bilimsel deliller artık düşük dozda radyasyonun bile daha evvel sanıldığından çok daha tehlikeli olduğunu doğruluyor. 

Rapora nazaran, bu maruziyetler direkt DNA hasarı, kanser, kardiyovasküler hastalık ve kalıtsal genetik tesirlerle temaslıdır.

Raporun ortak müelliflerinden Tilman Ruff, “Radyasyonun oluşturduğu riskler, daha evvel düşünüldüğünden çok daha büyük,” dedi.

İyonlaştırıcı radyasyon, DNA bağlarını fizikî olarak kopararak kanserli mutasyonları tetikleyebileceği için “biyolojik olarak son derece zararlıdır”.  

“GÜVENLİ” DOZ DİYE BİR ŞEY YOKTUR. 

Ancak bu risk epeyce eşitsiz dağılıyor. Fetüsler ve küçük çocuklar en büyük tehlikeyle karşı karşıya. 

Kadınlar ve kız çocukları, radyasyona bağlı kansere erkeklerden %52 daha fazla yakalanma riski taşıyor; lakin mahallî topluluklarda bu hastalıkları erken teşhis etmek için gerekli temel tarama imkanları çoklukla bulunmuyor.

• NPA raporu, nükleer silah sahibi ülkeler ortasında süregelen bir “gizlilik kültürü”nü ortaya koyuyor. 
• Zararın kabul edildiği durumlarda bile, tazminat programları ekseriyetle gerçek yardım sağlamaktan çok hükümetin sorumluluğunu sınırlamaya öncelik verir. 

Bu hesap verebilirlik eksikliği, etkilenen toplulukları temel sıhhat hizmetlerinden, taramalardan yahut risk eğitiminden yoksun bırakarak, uzmanların tehlikeli derecede hafife alınan ve göz arkası edilen bir kriz olarak tanımladığı bir duruma yol açmaktadır.

Son devirdeki siyasi telaffuzlar Washington’da nükleer denemelere geri dönülebileceği ihtimalini gündeme getirirken ve Rusya ile Çin ortasında karşılıklı suçlamalar havada uçuşurken, NPA raporu bir ikaz işareti niteliği taşıyor.

Haber7