Haber7-ÖZEL

Modern savaşın tabiatı süratle değişiyor ve yapay zeka altyapısı artık direkt amaç haline geliyor. Bilhassa bilgi merkezleri, sadece teknoloji şirketlerinin değil; askeri operasyonların, istihbarat tahlillerinin ve hedefleme sistemlerinin de çalıştığı kritik merkezler olarak görülüyor. Bu nedenle savaşlarda klasik askeri üslerin yanında bu dijital altyapılar da vurulabilir gayeler ortasında yer almaya başladı. Büyük teknoloji şirketlerinin sağladığı bulut hizmetleri ve bilgi sürece kapasitesi, fiilen savunma sistemlerinin kesimi haline geldiği için bu şirketlere ilişkin tesisler de yasal maksat olarak görülmeye başlanıyor. Bu da savaşın sırf cephede değil, global internet ve iktisat altyapısı üzerinden yürütüldüğü yeni bir periyoda işaret ediyor.

İRAN’DAN ÇAĞDAŞ SAVAŞA ÇAĞDAŞ HAMLE!

ABD ve İsrail’in İran’a karşı ortak hücuma geçmesinden üç gün sonra, İran İhtilal Muhafızları Ordusu, Orta Doğu genelindeki bulut bilişim sistemlerini sağlayan Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’deki Amazon’a ilişkin data merkezlerine karşı İHA’larla saldırdı. Amazon’a nazaran hücum, “yapısal hasara yol açtı, altyapımıza elektrik tedarikini aksattı ve birtakım durumlarda ek su hasarına neden olan yangın söndürme faaliyetlerini gerektirdi” bu durum bölge genelinde kesintilere neden oldu.

İran devlet televizyonuna nazaran akının maksadı, bölge halklarının market alışverişi yapmasını yahut toplumsal medya kullanımını engellemek değildi. “Bu merkezlerin düşmanın askeri ve istihbarat faaliyetlerinin desteklemedeki rolünü” vurgulamaktı.

AMAZON BİRİNCİ VE SON OLMAYACAK

Gerçekleştirilen taarruzda yalnızca Amazon’un maksat alınmasına karşın Tasnimnews toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımda; Microsoft, Google, IBM, NVIDIA ve Oracle’ın da İran’ın gayeleri ortasında olduğunu şu cümlelerle belirtti: “Düşmanın teknolojik altyapısı; İran’ın bölgedeki yeni hedefleri” ifadelerine yer verdi. İran’ın İHA’larla vurduğu Amazon’a ilişkin tesisin askeri mi, yoksa sivil mi yoksa her iki gayeyle da mı kullanıldığı şimdi bilinmiyor. Fakat Google ve Facebook’un ana şirketi olan META’nın, ABD’nin sivil ayırmaksızın yıkıcı gücü olan Pentagon’un ortağı olması bu tesisleri silah üreten tesislerle tıpkı pozisyona yerleştiriyor. Lakin bir tesise saldırmak bulut sistemini çökertmiyor. Bu sistem, dünyanın dört bir yanına dağılmış bir ağ olarak faaliyetlerine devam ediyor.

ASKERİ TESİSE HİZMET EDERSE HUKUK FARKLI İŞLER

Lahey’deki Asser Milletlerarası ve Avrupa Hukuku Enstitüsü’nde avukat olan León Castellanos-Jankiewicz, “Hukuk, kelam konusu tesisin, belli bir anda, çatışmanın taraflarından birinin askeri operasyonlarına nitekim hizmet edip etmediğine ve saldırgana somut ve kesin bir avantaj sağlayıp sağlamadığına bağlıdır” diye açıkladı.

Harvard Hukuk Fakültesi’nde milletlerarası hukuk uzmanı olan Ioannis Kalpouzos, “Sadece yahut yüklü olarak askeri uygulamalar için kullanılan bir data merkezi gaye alınabilir”, “Pentagon’un JWCC”sini (Ortak Savaş Bulut Yeteneği) destekleyen bir merkez de bu kategoriye giriyor” şeklinde konuştu. Bir öğrencinin ödevi de savunma sistemlerine ilişkin bir projede tıpkı bulutta saklanıyor bu yüzden, nükleer silahlar mı yok yapay zeka mı daha yıkıcı bir güce sahip tartışma konusu olarak gündemde yerini koruyor.

İSRAİL DÜNYA DEVLERİYLE MUTABAKAT İMZALADI

Amazon ve Google’ın 2021 yılında İsrail ile imzaladığı Nimbus Projesi, sivil kurumlar ve Savunma Bakanlığı’nın yanı sıra devlete ilişkin silah şirketleri de dahil olmak üzere bulut bilişim hizmetleri sağlıyor. Yaklaşık 1,2 milyara dolara mal olan mutabakatın emeli, İsrail devlet kurumları ve savunma yapıları için ortak bir bulut sistemi kurmak.

ASKERİ VE SİVİL SİSTEMLER AYRILMALI

Jankiewicz, The Intercept’e verdiği demeçte, “Bir bilgi merkezi, sivil hizmetlerin yanı sıra askeri dataları yahut yetenekleri de barındıran, kelamda ‘çift kullanımlı’ bir obje olarak fonksiyon gördüğünde, durum hukuksal açıdan daha karmaşık hale geliyor”, “Bir tesisin askeri faaliyete etkin bir katkı sağladığı tespit edildiğinde, baskın hukuksal görüşe nazaran, tüm fizikî obje askeri amaç olarak nitelendirilebilir” tabirlerini kullandı.

SİLAH TESİSİNDEN FARKI YOK

Artık yapay zeka araçları tartışmalı bir formda silah olarak kullanılıyorsa, bu tesisleri silah fabrikası olarak görebiliriz. Harvard Hukuk Fakültesi profesörü Kalpouzos, “Eğer tesis şu anda askeri operasyonların yürütülmesinde kullanılan büyük lisan modelinin eğitiminde kullanılıyorsa – örneğin, obje sınıflandırması yahut kullanıcı etkileşimi özelliklerinin ince ayarı için – o vakit bu onu gaye alınabilir hale getirebilir” dedi.

ABD ve İsrail, sistematik bir halde sivilleri katleden akınlarında çok hassasiyet gösterdikleriyle övünüyor. Gazze’de İsrail’in gerçekleştirdiği soykırım boyunca okul, hastane ve ibadethane üzere sivillerin olduğu, askeri amaç olmaması gereken binaları amaç alması ve ABD’nin kız çocuklarının bulunduğu bir okulu bombalaması ikiyüzlülüklerini gözler önüne seriyor.

Sonuç olarak, yapay zeka çağında savaşın yalnızca silahlarla değil bilgi, algoritma ve altyapı üzerinden şekilleniyor. Data merkezlerine yönelik ataklar, hem askeri kapasiteyi hem de ekonomik tertibi birebir anda maksat alarak gelecekte çatışmaların çok daha geniş ve karmaşık bir alana yayılacağını gösteriyor.

Haber7