Irak, Ürdün, Filistin ve Mısır dışişleri bakanlıklarınca, deniz yetki alanlarına ait haritayı Birleşmiş Milletler’e (BM) tevdi etmesine dair yapılan açıklamalardan ıstırap duyduğunu belirterek, kelam konusu adımın egemenlik hakkı çerçevesinde ve memleketler arası hukuk kararlarına uygun olarak atıldığını vurguladı.

Irak Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamalara göre, Irak Dışişleri Bakanlığı İkili İlişkilerden Sorumlu Müsteşarı Büyükelçi Muhammed Hüseyin Bahr el-Ulum, Ürdün, Filistin ve Mısır’ın Bağdat büyükelçileriyle başka ayrı görüşme yaptı.

Açıklamada, kelam konusu ülkelerin açıklamalarının “resmi Irak görüşünü göz gerisi ettiği” ve bunun hem resmi hem de halk seviyesinde memnuniyetsizliğe yol açtığı belirtildi.

– Ürdün ile görüşme

Bahr el-Ulum, Ürdün’ün Bağdat Büyükelçisi Uzman Salim et-Taravine ile görüşmesinde, Irak’ın deniz yetki alanlarına ait haritayı tevdi etmesinin “sabit bir egemenlik hakkı” olduğunu söz ederek, Ürdün tarafından yapılan açıklamada Irak’ın bakış açısına ve Bağdat’ın “uluslararası hukukla uyumlu şekilde” attığı adımlara yer verilmediğini kaydetti.

Ülkesinin bu çeşit bir bildirinin yayımlanmasından hüzün duyduğunu ve bunun resmi ve halk seviyesinde memnuniyetsizlik oluşturduğunu kaydeden Bahr el-Ulum, iki ülke ortasındaki tarihi alakaların derinliğine işaret ederek, ikili ilgilerin korunması ve devletlerin egemenliğine hürmet gösterilmesi ismine resmi tavırlarda doğruluk ve nesnelliğe riayet edilmesi davetinde bulundu.

Ürdün’ün Bağdat Büyükelçisi Taravine ise Irak’ın görüşünü ülke idaresine ileteceğini belirterek, Ürdün’ün iki ülkenin haklarını koruyacak adil bir tahlile ulaşılması maksadıyla siyasi, diplomatik ve müzakere yollarını desteklediğini tabir etti.

Ürdün Dışişleri Bakanlığı 23 Şubat’ta yaptığı açıklamada, uyuşmazlığın memleketler arası hukuk kuralları ve uygun komşuluk unsurları çerçevesinde diyalog yoluyla çözülmesi davetinde bulunarak, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin 1982 tarihli kararlarına ve ilgili mutabakatlara riayet edilmesi gerektiğini vurgulamıştı.

– Filistin’in tutumu

Bahr el-Ulum, Filistin’in Bağdat Büyükelçisi Semer Abdurrahman ile yaptığı görüşmede de Irak’ın, haritaları tevdi etmesine ait tavrını aktardı.

Filistin’in Bağdat Büyükelçisi Abdurrahman ise ülkesinin açıklamasının Arap işbirliğine verilen kıymet çerçevesinde yapıldığını belirterek, Filistin’in resmi tavrının devletlerin iç işlerine karışmama, egemenliğe hürmet ve meselelerin diyalog ile diplomasi yoluyla çözülmesi aslına dayandığını tabir etti.

Filistin Devleti’nin Irak’ın egemenliğine hürmet duyma ve Irak ile işbirliği ve uyum alakalarını güçlendirme konusuna kıymet verdiğini kaydeden Abdurrahman, bunun, Irak’ın bölgesel ve memleketler arası rolüne ve Filistin halkına yönelik destekleyici tavrına duyulan takdirin bir göstergesi olduğunu lisana getirdi.

Abdurrahman, Irak’ın bildirisinin Filistin idaresine açık ve detaylı biçimde iletileceğini söyledi.

Filistin Dışişleri Bakanlığı 24 Şubat’ta yaptığı açıklamada, Irak ile Kuveyt ortasındaki deniz alanlarına ait koordinatlar ve haritanın BM’ye tevdi edilmesinin yansımalarını takip ettiklerini belirterek, 1982 tarihli BM Deniz Hukuku Mukavelesi kararlarına hürmet gösterilmesi gerektiğini vurgulamıştı.

Açıklamada ayrıyeten Kuveyt’in egemenliğine memleketler arası hukuk çerçevesinde takviye yinelenmiş ve uyuşmazlığın uygun komşuluk prensipleri temelinde diyalogla çözülmesi daveti yapılmıştı.

– Mısır’ın tutumu

Mısır’ın Bağdat Büyükelçisi Ahmed Semir Hilmi de görüşmede ülkesinin açıklamasının, güvenlik ve istikrarın desteklenmesine yönelik hassasiyetini yansıttığını belirterek, Irak’ın tavrını Mısır idaresine ileteceğini kaydetti.

Mısır Dışişleri Bakanlığı da 23 Şubat’ta yaptığı açıklamada, Kuveyt ile Irak’a deniz sonu uyuşmazlığının tahlili için diyaloga öncelik verme davetinde bulunmuş, Kuveyt’in egemenliği ile toprak bütünlüğü ve güvenliğine hürmet gösterilmesi gerektiğini tabir etmişti.

Irak’ın BM’ye sunduğu deniz haritası, daha evvel Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn, Umman ve Körfez İşbirliği Kurulu (KİK) tarafından da reaksiyonla karşılanmış ve bu ülkelerden Kuveyt’e takviye açıklamaları yapılmıştı.

– Kuveyt ile Irak ortasında “deniz sonu haritası” gerginliği

Irak’ın Birleşmiş Milletlere (BM) sunduğu yeni deniz hududu haritası, Kuveyt ile Bağdat ortasında gerginliğe yol açtı.

Kuveyt Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, “Irak, BM’ye Irak deniz alanlarına ait savları içeren bir koordinat liste ve harita sundu. Bu koordinatlar ve harita, Kuveyt’in deniz bölgeleri ve Irak’la istikrarlı su alanları üzerindeki egemenliğine yönelik ihlaller içeriyor.” denildi.

Açıklamada, “Feşt el-Kayd” ve “Feşt el-Ayc” deniz bölgelerinin Kuveyt egemenliğinde olduklarına dair bugüne kadar rastgele bir uyuşmazlığın kelam konusu olmadığı vurgulandı.

Irak Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada ise Bağdat’ın deniz alanlarıyla ilgili BM’ye sunduğu haritayla ilgili, “Irak hükümetinin 2025 tarihli (266) sayılı kararı, 1982 BM Deniz Hukuku Mukavelesi kararları ve milletlerarası hukuk kuralları uyarınca, Irak’ın deniz alanlarındaki hak ve yetkilerine ait bir dizi Irak kanunu, kararı ve beyanına dayanıyor.” denildi.

Irak’ın 1990’da Kuveyt’i işgalinin akabinde, BM Güvenlik Kurulunun (BMGK) 1993 yılında aldığı 833 sayılı kararla, Irak ile Kuveyt ortasındaki kara sonu belirlenmiş fakat deniz sonunun çizilmesi iki ülkeye bırakılmıştı.

Kuveyt ve Irak ortasındaki ilişkiler, Irak’ın devrik lideri Saddam Hüseyin’in 1990’da Kuveyt’i işgal etmesinden sonra büsbütün kesilmişti. ABD’nin Irak’ı 2003’te işgal etmesi ve Saddam Hüseyin’in devrilmesinin akabinde iki ülke ortasındaki diplomatik ilgiler yine kurulmuştu.

Haber7